zdjęcia i fotografie góry Kaukaz, Gruzja, Armenia, Azerbejdżan, turystyka, podróże, wyprawy, gospodarka, bezpieczeństwo, zabytki, zwiedzanie, trekking, Morze Czarne, wybrzeże, Tbilisi, Batumi, Mccheta, Kazbek, Kazbegi, Wardzia
Terenówką przez ćwierć świata. Iran - Azerbejdzan - Gruzja Terenówką przez ćwierć świata. Iran - Azerbejdzan - Gruzja Terenówką przez ćwierć świata. Iran - Azerbejdzan - Gruzja

Antyk w wydaniu gruzińskim romb

Gruzja, region Kartlia, miasto skalne Uplisciche
miasto skalne Uplisciche

Historię architektury gruzińskiej należy zacząć od czasów antycznych, kiedy to centrum świata stanowiła Grecja, a później Rzym. Wówczas pomiędzy Morzem Czarnym a Kaspijskim rozwijała się kultura równie ciekawa, choć powszechnie niestety mniej znana. Powstały tam dwa państwa - Kolchida, znana z mitu o Argonautach, którzy przybyli w poszukiwaniu Złotego Runa, oraz Iberia. Przejęły one i rozwinęły znane już od epoki brązu tradycje związane z artystyczną obróbką metali, jak również umiejętności budowlane oraz inne formy artystycznej działalności.

Elementy kultury greckiej przenikały na teren Kolchidy poprzez kolonie założone na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego przez przybyszów z Miletu — były to m.in. Fasis — dzisiejsze Poti, i Batys — obecne Batumi. Jednak wpływ ten ograniczał się do zachodnich części kraju, gdyż silniejsze okazywały się rodzime tradycje.

Dużo większe znaczenie dla gruzińskiej architektury miała późniejsza ekspansja rzymska, która w połowie I w. p.n.e. nie ominęła obydwu gruzińskich państw. Wpływy rzymskie dało się zauważyć w wielu dziedzinach życia. Przybywający do Gruzji Rzymianie osiedlali się w nadmorskich koloniach. Wprowadzili tam wiele nowych rozwiązań, na przykład z zakresu architektury obronnej — zastępując dotychczasowe umocnienia ziemne i drewniane murami budowanymi z wypalanej cegły, budując fosy czy wprowadzając inne elementy fortyfikacyjne.

Od połowy III wieku szybko rosła w siłę sasanidzka Persja, która coraz odważniej rywalizowała z Rzymem a w kolejnych wiekach z jego spadkobiercą, tj. Bizancjum. Perskie najazdy nie oszczędzały ziem gruzińskich, na których ostro ścierały się wpływy i ambicje obu zwaśnionych mocarstw.
Pomimo zagrożenia wojną, kraj się rozwijał gospodarczo, co przekładało się m.in. na rozwój budownictwa i sztuk plastycznych. Świadczą o tym chociażby pozostałości okazałych, starożytnych miast.

Zabytki architektoniczne tego okresu ujawniają sporą różnorodność. W Bagineti i Vani zachowały się fragmenty fortyfikacji. W obu przypadkach widać, że budowniczowie doskonale znali kunszt ówczesnego budownictwa hellenistycznego.

Gruzja, region Kartlia, miasto skalne Uplisciche
miasto skalne Uplisciche

Z czasów rzymskich pochodzi jeden z najciekawszych zabytków gruzińskiej starożytności — Uplisciche ("Pańska Twierdza"). Jest to największe zachowane miasto skalne na terenie Gruzji. W czasach dominacji arabskiej (VII-IX w.), gdy Tbilisi stało się siedzibą emiratu, Uplisciche było głównym ośrodkiem politycznym i kulturalnym we wschodniej Gruzji.
Uplisciche rozłożone jest na wysokim brzegu rzeki Mtkwari. Składa się z wielu imponujących rozmiarem systemów pomieszczeń, często rozlokowanych na kilku poziomach, połączonych korytarzami lub schodami.

Gruzja, region Kartlia, miasto skalne Uplisciche
miasto skalne Uplisciche

Zachowało się wiele pieczar, których wygląd wskazuje na silne wpływy rzymskie. Jedna z najciekawszych komnat posiada półkolebkowe sklepienie z dekoracją kasetonową. W jego murach znajdują się przejścia do pomieszczeń pomocniczych. W jednym z nich wykuto siedzenia najprawdopodobniej przeznaczone dla widzów. Wedle popularnej hipotezy był to skalny teatr.

Gruzja, region Kartlia, miasto skalne Uplisciche
miasto skalne Uplisciche

Wraz z chrześcijaństwem zaczęły się pojawiać pomieszczenia nawiązujące do architektury miejscowej, posiadające system stropów belkowych wykutych w skale. Szczególną uwagę zwraca tzw. reprezentacyjna sala pałacowa królowej Tamar. Spośród innych komnat wyróżnia się ona znacznymi rozmiarami. Strop został w tym przypadku podzielony na dwie części kamienną belką. Na jednej z nich umieszczono kopułę, również wydrążoną w kamieniu, będącą źródłem światła. Została ona zbudowana ze skośnie ułożonych belek, przypominających wieniec darbazi, choć o odmiennym układzie elementów.

Na terenie Uplisciche odnaleźć można także pomieszczenia z XI wieku, nawiązujące do ówczesnej architektury na Bliskim Wschodzie. Jednakże największe zainteresowanie badaczy wzbudzają liczne obiekty typowe dla rodzimego stylu.

Wszelkie prawa zastrzeżone © Copyright by kaukaz.pl